در بازارهای مالی که هر لحظه ممکن است جهت حرکت قیمتها تغییر کند، استراتژیهایی وجود دارند که به ما اجازه میدهند از آرامش و ثبات بازار کسب سود کنیم. یکی از این استراتژیها، «آیرون کاندور» یا «کوندور آهنین» است.
این استراتژی، ابزاری در دستان معاملهگرانی است که پیشبینی میکنند قیمت یک دارایی (مانند سهام ) در یک بازه زمانی مشخص، در یک محدوده قیمتی باقی خواهد ماند.
آیرون کاندور یک استراتژی خنثی (Neutral)، با ریسک و سود تعریفشده و چند وجهی (Multi-leg) است که از ترکیب هوشمندانه چهار قرارداد اختیار معامله (آپشن) شکل میگیرد. در این مقاله، به کالبدشکافی این استراتژی زیبا میپردازیم و از ساختار تا مدیریت آن را به زبانی ساده و حرفهای بررسی میکنیم.
فلسفه آیرون کاندور (Iron Condor) : شرطبندی روی «عدم حرکت»
تصور کنید تحلیل شما نشان میدهد که قیمت دارایی x که هماکنون روی 450 معامله میشود، طی 30 روز آینده نوسان شدیدی نخواهد داشت و به احتمال زیاد بین دو مرز قیمتی 440 و 460 باقی میماند. چگونه میتوان از این پیشبینی سود کسب کرد؟
آیرون کاندور برای همین سناریو طراحی شده است. شما با اجرای این استراتژی، در واقع یک «بازه سودآوری» تعریف میکنید و تا زمانی که قیمت دارایی از این بازه خارج نشود، شما از دو پدیده کلیدی بهره می برید
- گذر زمان: با نزدیک شدن به تاریخ انقضا، ارزش ذاتی قراردادهای آپشن به تدریج تحلیل میرود. در ساختار آیرون کاندور، این فرسایش زمانی در مجموع به نفع موقعیت معاملاتی شما تمام میشود و به آرامی سود شما را افزایش میدهد.
- کاهش هیجانات بازار: این استراتژی از آرامش سود میبرد. اگر نوسانات و هیجانات بازار (که در قیمت آپشنها منعکس است) کاهش یابد، ارزش کل پوزیشن شما افزایش یافته و شما به سود نزدیکتر میشوید.
به طور خلاصه، شما روی «ثبات قیمت» و «کاهش عدم قطعیت» در یک بازه زمانی مشخص شرطبندی میکنید.
ساختار استراتژی آیرون کاندور
خرید اختیار فروش اعمال پایین + فروش اختیار فروش اعمال بالاتر + فروش اختیار خرید اعمال پایینتر + خرید اختیار خرید اعمال بالا
یک آیرون کاندور از ترکیب دو استراتژی سادهترBull Put Spread + Bear Call Spread تشکیل شده است
فروش: یک اختیار فروش (Put) در قیمتی پایینتر از قیمت فعلی دارایی (مثلاً 440 ).
خرید: یک اختیار فروش (Put) در قیمتی پایینتر از پوت فروخته شده (مثلاً 435 ) برای محافظت و تعریف ریسک.
هدف: پیشبینی عدم کاهش قیمت به زیر 440
فروش: یک اختیار خرید (Call) در قیمتی بالاتر از قیمت فعلی دارایی (مثلاً 460 ).
خرید: یک اختیار خرید (Call) در قیمتی بالاتر از کال فروخته شده (مثلاً 465 ) برای محافظت.
هدف: پیشبینی عدم افزایش قیمت به بالای 460
محاسبات کلیدی
حداکثر زیان = (عرض اسپرد) − (اعتبار خالص دریافتی)
عرض اسپرد همان فاصله بین استرایکهای خرید و فروش است
هنر تنظیم (Adjustment): وقتی بازار بر خلاف میل ما حرکت میکند
یکی از نقاط قوت استراتژی آیرون کاندور، انعطافپذیری آن است. یک معاملهگر حرفهای، معامله خود را به حال خود رها نمیکند؛ بلکه آن را مدیریت میکند. اگر قیمت دارایی شروع به حرکت به سمت یکی از مرزهای سودآوری شما (نقاط سر به سر) کرد، نیازی به وحشت نیست. دو تکنیک اصلی برای “نجات” یا بهبود موقعیت شما وجود دارد
1. جابجایی اسپردِ در سود (Rolling the Untested Side)
فرض کنید قیمت سهم در حال کاهش است و به اسپرد پوت شما (سمت پایینی) نزدیک میشود. در این حالت، اسپرد کال شما (سمت بالایی) با فاصله زیادی از قیمت قرار گرفته و ارزش خود را از دست داده است (در سود عمیق قرار دارد).
به جای تماشای نزدیک شدن قیمت به حد ضرر، از آن بخشِ امن و سودآور معامله خود استفاده میکنید.
مراحل اجرا: شما اسپرد کال خود را که اکنون تقریباً بیارزش شده، با سود میبندید.
بلافاصله یک اسپرد کال جدید در قیمتهای اِعمال (Strike) پایینتر و نزدیکتر به قیمت فعلی سهم باز میکنید.
نتایج این حرکت
- دریافت اعتبار اضافی: اسپرد کال جدید پرمیوم بیشتری دارد که به عنوان اعتبار خالص به معامله شما اضافه میشود.
- کاهش ریسک: این اعتبار اضافی، حداکثر زیان احتمالی شما را کاهش میدهد.
- افزایش شانس موفقیت: مهمتر از همه، با افزایش اعتبار کل، نقطه سر به سر پایینی شما به سمت پایینتر جابجا میشود و به قیمت سهم، فضای بیشتری برای نوسان میدهید.
این کار مانند این است که در یک بازی طنابکشی، وقتی حریف در حال غلبه بر شماست، شما یک قدم به سمت او برمیدارید، اما همزمان یک لنگر جدید و قویتر در زمین میکارید تا تعادل و قدرت خود را بازیابید.
2.جابجایی زمانی کل پوزیشن (Rolling Out in Time)
این تکنیک زمانی به کار میرود که مشکل اصلی شما کمبود زمان تا تاریخ انقضاست.
فرض کن قیمت سهم به یکی از مرزهای شما نزدیک شده و تنها چند روز تا انقضا باقی مانده است. شما به زمان بیشتری نیاز دارید تا قیمت به بازه امن شما بازگردد.
در اینجا شما برای معامله خود “زمان میخرید”.
مراحل اجرا: بستن کل پوزیشن فعلی: هر چهار قرارداد آیرون کاندور فعلی را (که به زودی منقضی میشوند) میبندید.
باز کردن پوزیشن در آینده ، بلافاصله، همان ساختار آیرون کاندور را در یک تاریخ انقضای دورتر (مثلاً ماه بعد) مجدداً باز میکنید. نتایج این حرکت استراتژیک، خریدن زمان است
شما به استراتژی خود فرصتی دوباره برای موفقیت میدهید. معمولاً با این جابجایی زمانی، اعتبار خالص جدیدی دریافت میکنید که میتواند هرگونه زیان کوچک ناشی از بستن پوزیشن اول را پوشش دهد. هنگام باز کردن پوزیشن جدید، میتوانید قیمتهای اِعمال را متناسب با شرایط فعلی بازار تنظیم کرده و بازه سودآوری خود را بهروز کنید.
این حرکت مانند یک “پیت استاپ” (Pit Stop) در مسابقات اتومبیلرانی است. شما برای لحظهای از مسابقه خارج میشوید تا سوختگیری کنید (زمان بخرید) و لاستیکها را تعویض کنید (استرایکها را تنظیم کنید) و سپس با شانس بیشتری به رقابت برگردید.