ارزش بیرونی (Extrinsic Value) چیست؟
ارزش بیرونی تفاوت بین قیمت اپشن (پریمیوم) و ارزش ذاتی آن است . به عبارت دیگر، بخشی از قیمت اپشن است که مربوط به زمان باقیمانده تا سررسید و نوسانات قیمت دارایی پایه است
در بین معامله گران به عنوان حباب هم از ان یاد می شود زیرا این مقدار اضافی معمولا به خاطر امید و انتظار معاملهگران برای حرکت قیمت در آینده است
برای مثال
اگر یک اختیار خرید (کال) دارای قیمت اعمال 20 تومان باشد و سهام پایه در قیمت 22 تومان معامله شود، آن اختیار معامله دارای 2 تومان ارزش درونی است. ممکن است خود اختیار معامله در قیمت 2.50 تومان معامله شود، بنابراین 0.50 اضافی، ارزش بیرونی است
آیا ارزش بیرونی همان ارزش زمانی است؟
خیر، دقیقاً یکسان نیستند اما ارتباط نزدیکی با هم دارند
ارزش بیرونی (Extrinsic Value)
شامل تمام عواملی است که خارج از ارزش ذاتی اپشن هستند.
ترکیبی از ارزش زمانی و ارزش نوسانی (Volatility Value) میباشد
ارزش زمانی (Time Value)
فقط بخشی از ارزش بیرونی است و مستقیماً به زمان باقیمانده تا سررسید مربوط میشود.
که با گذشت زمان کاهش مییابد
مثال :
فرض کنید معاملهگری یک اختیار فروش برای سهام شرکت فولاد مبارکه میخرد. سهام در قیمت 5,000 ریال معامله میشود و معاملهگر یک اختیار فروش با قیمت اعمال 4,500 ریال را با پرمیوم 300 ریال میخرد. این اختیار معامله پس از پنج ماه منقضی میشود
در زمان خرید، این اختیار معامله هیچ ارزش درونی(ذاتی) ندارد زیرا قیمت سهام (5,000 ریال) بالاتر از قیمت اعمال اختیار فروش (4,500 ریال) است. با فرض ثابت ماندن نوسانپذیری ضمنی و قیمت سهام، با نزدیک شدن به تاریخ انقضا، پرمیوم اختیار معامله به سمت صفر حرکت خواهد کرد
اگر قیمت سهام به زیر قیمت اعمال اختیار فروش یعنی 4,500 ریال سقوط کند، آنگاه اختیار معامله دارای ارزش درونی خواهد شد. برای مثال، اگر قیمت سهام به 4,000 ریال برسد، اختیار معامله 500 ریال ارزش درونی خواهد داشت. اگر هنوز تا انقضای اختیار معامله زمان باقی مانده باشد، پرمیوم این اختیار معامله ممکن است به 550 ریال، 600 ریال یا بیشتر برسد، زیرا هنوز ارزش بیرونی نیز وجود دارد
ارزش درونی به معنای سود نیست. اگر قیمت سهام به 4,000 ریال برسد و اختیار معامله منقضی شود، اختیار معامله به دلیل ارزش درونیاش 500 ریال ارزش دارد. معاملهگر برای اختیار معامله پرمیوم 300 ریال پرداخت کرده است، بنابراین سود به ازای هر سهم 200 ریال است، نه 500 ریال
اجازه دهید با یک نمودار این مفهوم را توضیح دهیم
در نمودار میبینیم
در ناحیه (Out of The Money)
- ارزش درونی کاملاً صفر است: همانطور که در نمودار مشخص است (عدم وجود رنگ آبی)، این قراردادها در حال حاضر هیچ ارزش واقعی و ذاتی ندارند.
- پرمیوم برابر با ارزش زمانی است: کل پولی که خریدار بابت این قرارداد پرداخت میکند (بخش صورتی رنگ)، صرفاً بهای «زمان» و «امید» به رشد سهم در آینده است.
- ریسک سرمایهگذاری: در این ناحیه، ریسک از دست رفتن کل سرمایه (100٪ ضرر) بسیار بالاست. اگر تا روز سررسید، قیمت سهم از قیمت اعمال عبور نکند، ارزش بیرونی صفر شده و قرارداد کاملاً بیارزش (سوخت) میشود.
در ناحیه (At The Money)
- .در این نقطه، ارزش درونی همچنان صفر است، اما دقیقاً از همین جاست که پتانسیل ایجاد ارزش ذاتی آغاز میشود.قیمت بازار نزدیک به قیمت اعمال است
- ارزش بیرونی به بالاترین حد خود (Maximum) میرسد (ضخیمترین بخش صورتی رنگ). به دلیل اوج ابهام در اینکه آیا قرارداد به سود میرسد یا خیر، بازار بالاترین ارزش زمانی را طلب میکند.
- خرید در نقطه ATM به معنای احتمال سودآوری بالا در سررسید نیست. از آنجا که خریدار بالاترین مبلغ را بابت ارزش زمانی (بخش صورتی) پرداخت میکند، قیمت سهم پایه باید حرکت و رشد قابلتوجهی داشته باشد تا بتواند هزینه بالای پرمیوم را جبران کرده و خریدار را به نقطه سر به سر (Breakeven) برساند.
در ناحیه (In The Money)
- .بخش اصلی قیمت این قراردادها را ارزش درونی تشکیل میدهد (ناحیه بزرگ آبی رنگ). هرچه قیمت سهم رشد کند، ارزش درونی نیز به همان نسبت بالا میرود.ارزش درونی(ذاتی) مثبت و قابل توجه است
- با حرکت به عمق این ناحیه (Deep ITM)، لایه صورتی رنگ به مرور نازکتر شده و ارزش بیرونی به سمت صفر میل میکند؛ زیرا ابهامِ موفقیتِ قرارداد از بین رفته است.
- قراردادهای این ناحیه به دلیل داشتن ارزش ذاتی، ریسکِ «سوخت شدن کامل و صفر شدن» بسیار کمتری نسبت به قراردادهای OTM دارند. با این حال، به دلیل گران بودن پرمیومِ این قراردادها، سرمایهگذار باید پول بیشتری را درگیر کند؛ بنابراین در صورت ریزش شدید بازار، ریسک از دست دادن حجم ریالیِ بیشتری از سرمایه وجود دارد.
تفاوتهای کلیدی
1. اجزای ارزش بیرونی
- ارزش زمانی: مربوط به زمان باقیمانده تا سررسید
- ارزش نوسانی: مربوط به نوسانات احتمالی قیمت دارایی پایه
2. تأثیر عوامل مختلف
- ارزش زمانی: فقط به زمان وابسته است
-
ارزش بیرونی:
به عوامل متعددی از جمله:
- • زمان تا سررسید
- • نوسانات بازار
- • نرخ بهره
- • سود نقدی
3. رفتار در شرایط مختلف
- • اپشنهای At-the-money: بیشترین ارزش زمانی
- • اپشنهای Deep In/Out-of-the-money: ارزش زمانی کمتر
- • ارزش بیرونی میتواند تحت تأثیر تغییرات ناگهانی در نوسانات بازار قرار گیرد
4. در زمان سررسید
- • هر دو ارزش (زمانی و بیرونی) به صفر میرسند
- • فقط ارزش ذاتی باقی میماند